فونت برند: راهنمای انتخاب فونت فارسی برای کسب‌وکارها
فونت مثل لهجه است؛ قبل از اینکه به محتوا برسید، مخاطب از شکل حرف‌ها درباره‌تان قضاوت می‌کند. با این حال در بیشتر پروژه‌ها، انتخاب فونت پنج دقیقه آخر کار است و نتیجه‌اش را همه جا می‌بینیم: تابلوی مغازه با فونتی متفاوت از منو، منو با فونتی متفاوت از سایت، و هیچ‌کدام هم مالکیت مشخصی ندارند.
خوانایی قبل از زیبایی
اولین معیار برای یک کسب‌وکار واقعی، خوانایی در اندازه کوچک است. فونتی را که برای منو یا بسته‌بندی می‌خواهید، در اندازه نُه پوینت چاپ کنید و به پنج نفر نشان دهید. اگر کسی «س» را با «ص» یا «ی» پایانی را با «ن» اشتباه گرفت، همان‌جا ردش کنید. این تست دوست‌داشتنی نیست اما از ضرر بزرگ‌تر ارزان‌تر است؛ مخصوصا برای منو که ارتباط مستقیم با فروش دارد و در راهنمای طراحی منو مفصل از آن حرف زده‌ایم.
وزن‌های کافی یا از وسط راه جا می‌مانید
یک فونت برند باید حداقل چهار وزن داشته باشد: نازک برای متن‌های بلند، معمولی، نیمه‌ضخیم برای زیرتیترها و ضخیم برای تیترها. اگر فونت دلخواه‌تان فقط دو وزن دارد، بعدا یا با فونت دوم ترکیب ناجور می‌سازید یا برای تأکید، متن را کج می‌کنید؛ هر دو نشانه کار ناتمام‌اند. همین الان فایل فونت‌تان را باز کنید و بشمارید؛ اگر کم بود، قبل از رشد برند تکلیفش را روشن کنید.
لایسنس، همان برگه‌ای که هیچ‌کس نمی‌خواند
خیلی از فونت‌های فارسی برای استفاده شخصی رایگان‌اند و برای استفاده تجاری لایسنس می‌خواهند. تفاوت این دو معمولا در پرونده همراه فایل نوشته شده. اگر کسب‌وکارتان اسم رسمی دارد و چاپ می‌کند، فونت تجاری بخرید؛ هزینه‌اش نسبت به ریسک درخواست کتبی سازنده، ناچیز است. در قرارداد‌های ما همیشه یک بند جدا برای تحویل فایل‌های فونت با مجوز استفاده آمده، چون مالکیت دارایی‌های برند بخشی از حرفهای بودن کار است.
ترکیب دو فونت، قاعده ساده
برند شما به دو فونت بیشتر نیاز ندارد: یکی برای تیترها با شخصیت، یکی برای متن‌ها با خوانایی بالا. قاعده انتخاب هم ساده است: دو فونتی که خیلی شبیه‌اند، با هم ضعیف‌اند؛ دو فونتی که از دو خانواده متفاوت بیایند اما ارتفاع حرف‌هایشان نزدیک باشد، با هم کار می‌کنند. بعد از انتخاب، این ترکیب را در بوکلت برند ثبت کنید تا هر طراح یا چاپخانه‌ای که بعدا اضافه می‌شود، همان دو فونت را استفاده کند.
فونت را جایگزین تصویر نکنید
آخرین نکته از تجربه: هیچ فونتی نمی‌تواند برندی را که شفاف نیست نجات دهد. اگر پیام، قیمت‌گذاری و تجربه مشتری روشن نباشند، فونت فقط آرایش روی مشکل است. برای بررسی کامل‌تر، هویت بصری چیست را بخوانید و اگر خواستید همین الان ساختار فونت برندتان را مرتب کنیم، از طریق فرم مشاوره پیام بدهید؛ بررسی اولیه فایل‌های فعلی‌تان رایگان است.
گام‌به‌گام: از فهرست کاندید تا قفل نهایی فونت برند
انتخاب فونت وقتی جدی می‌شود که مثل یک پروژه کوچک با آن برخورد کنید، نه مثل یک سلیقه لحظه‌ای. این پنج گام را در طول یک هفته اجرا کنید؛ برای کسب‌وکاری که قرار است سال‌ها با یک هویت کار کند، یک هفته سرمایه‌گذاری کوچکی است.
- فهرست پنج‌تایی بسازید: فقط فونت‌هایی را وارد فهرست کنید که نسخه تجاری معتبر دارند. فونتی که لایسنسش مبهم است، حتی اگر زیبا باشد، آخر کار شما را درگیر می‌کند.
- روی متن واقعی خودتان تست کنید: سه خط از منو، سربرگ یا توضیح محصولتان را در هر فونت بچینید. حروف بی‌معنی مثل «الف ب پ» هیچ چیزی را لو نمی‌دهند؛ حرفهای خودتان همه ضعف‌ها را نشان می‌دهند.
- تست اندازه کوچک: همان متن را در اندازه کوچک چاپ کنید و از دو نفر بخواهید بخوانند. فونتی که در اندازه کوچک نفس کم می‌آورد، برای متن‌های بلند برند شما مناسب نیست.
- اعداد و نیم‌فاصله را چک کنید: قیمت‌ها و درصدی که در فاکتور می‌آید باید در همان فونت خوانا باشد. بعضی فونت‌ها در حروف خوب‌اند و در اعداد فارسی ضعیف؛ کشف این ضعف بعد از چاپ فاکتور، هزینه دارد.
- دو فونت نهایی را قفل کنید: یکی برای تیتر، یکی برای متن، و نام فایل هر کدام را در برگه برند بنویسید. از این بعد، هر فایل جدیدی که از طراح می‌گیرید با همین دو فونت تحویل بگیرید.
مثال از تجربه: آکادمی آشپزی کوچکی که تقویم دوره‌ها را هر ماه چاپ می‌کند، بعد از قفل‌کردن فونت‌ها گفت کار گرافیست چاپخانه به کمتر از یک ساعت رسید، چون دیگر لازم نبود حدس بزند با چه فونتی کار کند. همین سادگی است که در مقیاس یک سال، ساعت‌های مدیریت را آزاد نگه می‌دارد و از تداخل سلیقه‌های مختلف جلوگیری می‌کند.
اشتباه‌های رایجی که فونت برند را بی‌اثر می‌کند
در بازبینی فایل‌های برندهای مختلف، این اشتباه‌ها را بارها دیده‌ایم؛ هیچ‌کدام در ظاهر فاجعه نیستند، اما جمع‌شان دقیقا همان چیزی است که برند را ناهماهنگ نشان می‌دهد.
- دانلود از سایت‌های واسطه ناشناس: فایل فونت گاهی ناقص است، وزن‌ها را ندارد و در بدترین حالت، نسخه دستکاری‌شده‌ای است که رفتار غیرقابل پیش‌بینی دارد. فونت را از سایت سازنده یا فروشنده رسمی بگیرید.
- تایپ بدون نیم‌فاصله: «می فروشد» و «می‌فروشد» از دور دو برند متفاوت‌اند. اگر کیبورد تیم به نیم‌فاصله مجهز نیست، این را قبل از هر کار طراحی حل کنید؛ سندی که پر از «ها»ی جدا است، با بهترین فونت هم بی‌دقت دیده می‌شود.
- استفاده از فونت عربی برای متن فارسی: خیلی از فونت‌های عربی «ی» و «ک» فارسی را درست پشتیبانی نمی‌کنند یا شکل‌شان غریب می‌نشیند. متن نمونه تست حتما باید این دو حرف را داشته باشد.
- فونت سوم برای «تنوع»: هر بار که برای پست استوری یا بنر تخفیف فونت تازه‌ای اضافه می‌کنید، سرمایه شناختی دو فونت اصلی را آب می‌کنید. تنوع را با وزن‌ها و رنگ بسازید، نه با فونت تازه.
- ترکیب اعداد انگلیسی در متن فارسی: در یک منو یا فاکتور، قیمت با ارقام فارسی و بقیه با انگلیسی، خواننده را می‌لغزاند. یک قاعده بنویسید و برای همه اجراها صدق کند.
اگر ساختار کامل‌تری برای نظم این تصمیم‌ها می‌خواهید، مطلب دیزاین سیستم برای برند؛ نظم حرفهای در همه‌چیز“>دیزاین سیستم برای برند نشان می‌دهد چطور فونت و رنگ و قالب‌ها در یک سیستم واحد می‌نشینند. و اگر در ابتدای راه هستید و هنوز هویت بصری‌تان بسته نشده، انتخاب فونت را جدا از هویت بصری کامل“>طراحی هویت بصری کامل انجام ندهید؛ رنگ، فونت و لوگو وقتی هم‌زمان تصمیم گرفته شوند، کمتر اصلاح می‌خواهند و هزینه شما یک‌جا قفل می‌شود.
مطالب مرتبط
عضو تیم برندینو — تولید محتوا و استراتژی برند.